thu vien kon tum
sự kiện

VÀI SUY NGHĨ VỀ TÍN NGƯỠNG TRUYỀN THỐNG VỚI VẤN ĐỀ “TÀ ĐẠO” Ở HUYỆN SA THẦY

- Người đăng bài viết: Thư Viện tỉnh
VÀI SUY NGHĨ VỀ TÍN NGƯỠNG TRUYỀN THỐNG VỚI VẤN ĐỀ “TÀ ĐẠO” Ở HUYỆN SA THẦY

VÀI SUY NGHĨ VỀ TÍN NGƯỠNG TRUYỀN THỐNG VỚI VẤN ĐỀ “TÀ ĐẠO” Ở HUYỆN SA THẦY

Bằng trí tưởng tượng của mình, con người tạo ra thần thánh. Và rồi chính thần thánh ấy chi phối tác động ngược trở lại cuộc sống con người. Đó là niềm tin vào một quyền lực siêu nhiên có tác dụng nhất định an ủi về mặt tinh thần đối với một cộng đồng, một nhóm người hay một cá nhân nào đó. Nhưng khi niềm tin bị lợi dụng, yếu tố “thiêng” sẽ không còn nữa, thay vào đó là phục vụ lợi ích vật chất cho một nhóm người hay một mưu đồ chính trị.
Cũng giống như các dân tộc thiểu số ở  Tây Nguyên nói chung, các dân tộc bản địa cư trú trên địa bàn huyện Sa Thầy như Ba Na, Gia rai, Rơ Mâm,…có đời sống văn hóa tinh thần vô cùng phong phú. Trong đó tín ngưỡng đa thần là một đặc trưng nổi bật. Từ thần mặt trời, thần núi, thần sông, thần mưa, thần gió đến thần đá, thần cây.v.v.. được gọi chung là Giàng. Người dân bản địa tin rằng mỗi lĩnh vực, mỗi công việc,…đều có những thần linh đảm trách. Mặt khác, trong quá trình đấu tranh chống giặc ngoại xâm và tìm cách hòa hợp với thiên nhiên để tồn tại, phát triển, có những hiện tượng ngẫu nhiên, may rủi, bất ngờ rất khó lý giải do nhận thức về tự nhiên, xã hội và chính bản thân mình có giới hạn. Từ đó hình thành niềm tin vào sức mạnh siêu nhiên với tính chất sơ khai, trong sáng. Vì vậy thông qua các hình thức sinh hoạt cộng đồng, gia đình mà dâng các sản vật do chính mình làm ra, cầu xin Giàng luôn chở che, giúp đỡ để mùa màng tươi tốt, thóc lúa đầy kho, trâu bò đầy chuồng, tránh bị ốm đau, bệnh tật... Tín ngưỡng đó được lưu truyền qua nhiều thế hệ, hóa thân vào hệ thống lễ hội và trở thành bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp của cộng đồng.
Trong tín ngưỡng truyền thống, niềm tin của người dân đối thần linh thường hình thành tự giác trước các hiện tượng tự nhiên, có tác động lớn đến đời sống cộng đồng. Vì vậy, mọi hành động ứng xử đều hướng về lợi ích chung của cả cộng đồng. Nếu phủi đi lớp bụi mờ duy tâm bên ngoài, chúng ta sẽ thấy chứa đựng yếu tố nhân văn sâu sắc- đó chính là lòng biết ơn, sự báo đáp của con người đối với các vị thần linh đã bảo vệ, giúp đỡ...  Sự “cầu xin” ở đây chỉ giống như lòng thành tâm, mong được thuận lợi trong sản xuất và đời sống. “Cầu xin” nhưng thực chất là “cho” bằng việc dâng hiến các sản vật làm ra, mang vật chất đổi lấy tinh thần. Như vậy, đây là cách ứng xử rất văn hóa; đồng thời cũng thỏa mãn nhu cầu sinh hoạt cộng đồng- đặc trưng nổi bật trong đời sống của người dân bản địa.
 

Người dân làng KĐin, xã Mô Rai (Sa Thầy) chuẩn bị rượu cần cúng Giàng mừng nhà rông mới
 
Tuy nhiên, thời gian gần đây, sự xuất hiện của một số đạo giáo quái thai, biến tướng như “Tin Lành Đê- Ga” , “Đạo Hà Mòn” ở một số xã như Hơ Moong, Sa Bình, Ia Xier,…đã làm xáo trộn cuộc sống thanh bình của người dân, tác động tiêu cực đến những giá trị tâm linh truyền thống. Khách quan nhìn nhận, người ta dễ dàng thấy rõ yếu tố mê tín dị đoan  núp dưới cái vỏ “tôn giáo”. Tung tin “Đức mẹ hiện hình” để lừa mị những người nhẹ dạ, cả tin. Thật ra đây là trò không mới, nó đã từng được sử dụng trong kế hoạch hậu chiến tranh ở Việt Nam. Mặt khác, với kỹ thuật ánh sáng la- de hiện nay, người ta có thể dễ dàng cho “Đức mẹ” hay bất cứ nhân vật nào “hiện hình” với sự lung linh, huyền ảo mê hoặc lòng người. Đồng thời muốn tạo ra sự khác biệt, một số kẻ cầm đầu còn đưa cả việc “khuyên- quy định” giáo dân không được uống rượu ghè, từ bỏ cồng chiêng,…vốn đã gắn kết với mỗi con người, mỗi cộng đồng hàng nghìn đời nay. Đặc biệt nguy hiểm là tính chất phản động biểu hiện bằng tư tưởng ly khai, hằn thù, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc. Chúng ta đều biết bất cứ một tôn giáo chính thống nào, đường hướng hành đạo bao giờ cũng đồng hành cùng dân tộc. Bên cạnh đó phải có một hệ thống giáo lý, giáo luật, lễ nghi chặt chẽ, thuyết phục chứ không phải vay mượn, chắp vá. Vì vậy, đây thực chất là vấn đề lợi dụng tôn giáo, hay nói đúng bản chất của nó chính là “Tà đạo”. Phía sau đó chắc chắn là sự hà hơi tiếp sức của các thế lực thù địch…Đương nhiên, những kẻ khởi xướng, cầm đầu sẽ được hưởng lợi đáng kể- có thể ví như một “nghề” để họ mưu sinh trong cuộc sống hiện nay. Như vậy, cũng là yếu tố “niềm tin”, nhưng đối với “Tà đạo” thì đó là sự khơi gợi lòng tham, hướng con người vào “lợi ích vật chất” trần tục của cá nhân (không làm cũng có ăn, có nhiều đất đai, tiền bạc…). Niềm tin ở đây đã bị một số kẻ, một nhóm người đánh cắp, lợi dụng một cách tinh vi.
Tín ngưỡng, tôn giáo thuộc lĩnh vực đời sống tinh thần, trong đó yếu tố niềm tin, đức tin giữ vai trò chủ đạo. Tuy có sự khác biệt tương đối nhưng việc phân định ranh giới là rất mong manh. Tự di tín ngưỡng, tôn giáo là quyền của công dân được Nhà nước ta công nhận và đảm bảo thực hiện. Nhưng lợi dụng niềm tin, đức tin vào những mục đích không trong sáng, biểu hiện qua các hình thức như mê tín dị đoan, chống phá chế độ…thì phải kiên quyết loại trừ. Có như vậy mới đảm bảo cho sự lành mạnh hóa cuộc sống của cộng đồng./
Tác giả bài viết: TRẦN DUY TIÊN
Nguồn tin: Tạp chí Văn hóa - Thể thao & Du lịch tỉnh Kon Tum số 69
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Giới thiệu Kon Tum

Thăm dò ý kiến

Bạn cần gì ở Thư viện?

Tài liệu hoàn toàn mới.

Tài liệu đa dạng, sử dụng miễn phí.

Sử dụng các dịch vụ và tiện ích miễn phí

Tất cả các ý kiến trên




Thống kê

  • Đang truy cập: 30
  • Khách viếng thăm: 4
  • Máy chủ tìm kiếm: 26
  • Hôm nay: 1606
  • Tháng hiện tại: 2650
  • Tổng lượt truy cập: 919151

Kết nối Kon Tum

Trang nhất   Giới thiệu   Tin Tức   Đăng nhập thành viên   Bạn đọc góp ý