thu vien kon tum
sự kiện

Rượu ghè - một phần hồn của người Tây Nguyên

- Người đăng bài viết: Thư Viện tỉnh
Rượu ghè - một phần hồn của người Tây Nguyên

Rượu ghè - một phần hồn của người Tây Nguyên

Từ bao đời nay, bà con đồng bào dân tộc thiểu số ở Kon Tum coi rượu ghè là thức uống không thể thiếu trong dịp lễ hội, sinh hoạt đời thường hay cả những lúc có khách quý tới thăm nhà. Dù người nghèo hay giàu thì trong nhà luôn có những ghè rượu được họ ủ sẵn để dùng, vì nó được làm từ mỳ, bo bo, nếp cẩm…mà nương rẫy họ trồng được.
Ai đã một lần đến với đại ngàn mênh mông núi rừng Tây Nguyên, cũng đã thấm thía chất men say của rượu ghè bên bếp lửa hồng của bà con nơi đây. Đó là thức uống với chất men độc đáo, riêng biệt mang đậm văn hóa truyền thống của con người Tây Nguyên nói chung và vùng đất Kon Tum nói riêng. Từ già làng đến thanh niên, không ai biết rượu ghè có từ bao giờ, nhưng từ lâu rồi dân tộc nào ở nơi đây cũng sử dụng nó là thức uống vô cùng cần thiết.
Hàng năm nơi đây có rất nhiều lễ hội diễn ra như: Tết địa phương, lễ đâm trâu, mừng nhà rông, mừng cơm mới…chính vì vậy gia đình nào cũng ủ rất nhiều rượu ghè để chuẩn bị cho lễ cúng và tiếp đãi khách quý tới nhà. Với bà con, uống rượu ghè thể hiện sự đoàn kết, yêu thương nhau và nói cho nhau nghe cách làm ăn.
Để uống được rượu ghè cũng phải biết cách cầm cần mà uống và phải học hỏi thành tâm mới có thể thưởng thưởng dễ dàng được. Cần được làm bằng cây Triêng, có cuống dài cả mét, chặt về phơi khô, rút bỏ lõi, rồi được cắm vào ghè rượu. Khi đưa cần lên miệng, ta thưởng thức nhờ ống hút của sợi dây cần để hút rượu từ trong ghè. Uống rượu ghè, luôn có hũ nước suối đặt bên, để đổ vào ghè rượu cho nó luôn đầy. Cùng nhau uống rượu ghè, nhưng đến người nào uống, người đó phải tự lấy nước suối đổ vào ghè để cho người tiếp theo uống và cứ thế uống theo vòng tròn.
Theo bà Y Xuân (60 tuổi), làng Kon Klor, phường Thắng Lợi, thành phố Kon Tum chia sẻ: Để có được ghè rượu thơm ngon, phải trải qua nhiều công đoạn vất vả như chọn nguyên liệu để làm rượu, chuẩn bị lên men, vò rượu…Và nguyên liệu để làm rượu ghè là mỳ, gạo, bobo, nếp cẩm, kê…nhưng ngon nhất vẫn là nếp cẩm hay hạt kê. Các nguyên liệu cần thiết sau khi đem trên nương rẫy về, được làm sạch, nấu chín rồi rải chúng ra cái nia cho nguội. Nếu thời tiết hơi se lạnh, chờ cho gần nguội rồi rắc men đã được tán thật mịn, rồi trộn đều lại với nhau. Sau đó lấy cái ghè/chế đưa nguyên liệu vào vừa đủ và xếp một lớp nguyên liệu lại bỏ một lớp trú. Khi đã bỏ đủ ghè thì bịt kín miệng bằng lá chuối khô bỏ vào ghè để đậy lại khỏi sủi bọt và cất vào trong buồng nhà hoặc hạ thổ khoảng 15 ngày đến 1 tháng là dùng được. Men rượu thường được bà con tự làm bằng những rể cây hoặc vỏ cây mà người Banar gọi là cây Hiam. Rễ cây này với riềng giã nhỏ lấy nước, trộn với bột gạo rồi vất thành viên như nắm tay để làm men.
Rượu ghè uống có nồng độ nhẹ, hương vị nồng nàn của hương lá rừng khiến người uống có cảm giác lâng lâng ngất ngây, biết là say nhưng vẫn muốn uống tiếp. Rượu ghè người ta không uống một mình và uống lúc buồn mà bà con thường uống cùng nhiều người bên bếp lửa hồng vào dịp lễ hội, khách quý đến chơi hay những ngày mùa bội thu.
Tâm sự với chúng tôi, già làng A Đriêng (83 tuổi), thôn Kon Bring, xã Đăk Long, huyện Kon P long, tỉnh Kon Tum cho biết: Rượu ghè là một phần linh hồn, một nét văn hóa đặc sắc của người đồng bào chúng tôi. Do vậy, trong các dịp lễ hội rượu ghè không thể thiếu, lễ hội càng lớn thì rượu ghè càng nhiều. Những ngày thường, vào buổi tối khi đi nương rẫy về thì bên bếp lửa cũng có ghè rượu đề cùng nhau uống, tâm sự hay hát kể sử thi cho nhau nghe. Và người đồng bào chúng tôi thì rượu ghè, bếp lửa, nhà sàn luôn gắn bó cùng bà con từ thế hệ này qua thế hệ khác.
Hiện nay, rượu ghè không chỉ dành riêng cho bà con nơi núi rừng Tây Nguyên, mà nó đã xuất hiện ở cả nơi miền xuôi, thị thành và được rất nhiều người yêu thích. Rượu ghè ngày càng được nhiều người Viêt Nam, khách du lịch nước ngoài tìm đến để thưởng thức, khám phá nét văn hóa độc đáo mang đậm dấu ấn của núi rừng.
Có thể nói, rượu ghè từ lâu đã trở thành một nét văn hóa của bà con ở Tây Nguyên trong các lễ hội lớn nhỏ, tiếp khách hay cả những ngày thường. Rượu ghè được xem là cầu nối gắn kết sự yêu thương, đoàn kết giữa mọi người gần nhau hơn.
Tác giả bài viết: Tuấn Anh
Nguồn tin: Tạp chí Văn hóa - Thể thao & Du lịch tỉnh Kon Tum số 86
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 1 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Giới thiệu Kon Tum

Thăm dò ý kiến

Bạn cần gì ở Thư viện?

Tài liệu hoàn toàn mới.

Tài liệu đa dạng, sử dụng miễn phí.

Sử dụng các dịch vụ và tiện ích miễn phí

Tất cả các ý kiến trên




Thống kê

  • Đang truy cập: 10
  • Hôm nay: 530
  • Tháng hiện tại: 530
  • Tổng lượt truy cập: 917031

Kết nối Kon Tum

Trang nhất   Giới thiệu   Tin Tức   Đăng nhập thành viên   Bạn đọc góp ý